Sprawdzimy obowiązki importera i dystrybutora
Importer przed wprowadzeniem wyrobu do obrotu, a dystrybutor przed jego udostępnieniem na rynku muszą sprawdzić m.in. oznakowanie CE, deklarację zgodności i UDI (art. 13 i 14 MDR). Wskażemy, które obowiązki dotyczą danej firmy.
Wstępna kwalifikacja obejmuje rolę firmy w łańcuchu dostaw, obowiązki w EUDAMED, dokumentację wyrobu i komunikację z organami.
Importer — co sprawdza przed wprowadzeniem do obrotu (art. 13)
Importer wprowadza na rynek UE wyrób od producenta spoza Unii. Zanim to zrobi, Zgodnie z art. 13 ust. 2 MDR importer musi sprawdzić: Kto to pominie, bierze na siebie odpowiedzialność za wyrób niezgodny z wymaganiami.
- Oznakowanie CE na wyrobie i sporządzoną deklarację zgodności UE.
- Producent jest zidentyfikowany, a jeśli działa spoza UE — wyznaczył upoważnionego przedstawiciela (art. 11).
- Wyrób jest oznakowany zgodnie z MDR i ma dołączoną instrukcję używania.
- Producent nadał kod UDI, jeśli dla danego wyrobu już go wymagano (art. 27).
Importer — dane na wyrobie i obowiązki po weryfikacji
Importer umieszcza na wyrobie, opakowaniu albo w dokumencie towarzyszącym swoją nazwę i adres siedziby (art. 13 ust. 3). Rejestruje się też w bazie EUDAMED i otrzymuje numer SRN (art. 31). Kopię deklaracji zgodności UE — a jeżeli wydano certyfikat jednostki notyfikowanej — także kopię certyfikatu — przechowuje do dyspozycji właściwego organu (art. 13 ust. 8).
Jeśli importer podejrzewa, że wyrób nie spełnia wymagań, nie wprowadza go do obrotu i informuje producenta oraz upoważnionego przedstawiciela. W razie poważnego ryzyka dla zdrowia albo podejrzenia sfałszowania wyrobu zawiadamia również właściwy organ.
Dystrybutor — należyta staranność przed udostępnieniem (art. 14)
Dystrybutor przekazuje wyrób dalej w łańcuchu dostaw, nie zmieniając go. Zanim to zrobi, działa z należytą starannością i sprawdza (art. 14 ust. 2):
- Znak CE i sporządzoną deklarację zgodności UE.
- Etykietę i instrukcję używania dołączone przez producenta (art. 10 ust. 11).
- Przy wyrobie z importu — że importer podał swoje dane na wyrobie lub opakowaniu (art. 13 ust. 3).
- Nadany kod UDI, jeśli dla wyrobu jest już wymagany.
Etykieta i instrukcja po polsku
To najczęstszy punkt sporny podczas kontroli. Ustawa o wyrobach medycznych wymaga, żeby wyrób trafiał do użytkownika w Polsce z etykietą i instrukcją po polsku. Odpowiada za to podmiot, który udostępnia wyrób na rynku krajowym — a więc również importer i dystrybutor, nie tylko producent.
Zgodność można sprawdzić na reprezentatywnej próbie partii — art. 14 ust. 2 MDR dopuszcza taką metodę. Tłumaczenie nie może zmieniać treści oryginału. W przeciwnym razie mogą mieć zastosowanie wymagania art. 16.
- Etykieta i instrukcja w języku polskim dla wyrobów przeznaczonych dla użytkownika w Polsce.
- Informacje o bezpieczeństwie zrozumiałe dla przewidzianego użytkownika — pacjenta, laika albo profesjonalisty.
- Tłumaczenie wierne oryginałowi — bez zmiany przewidzianego zastosowania ani treści (art. 16 ust. 3).
Przechowywanie, transport i identyfikowalność (art. 13 ust. 4, art. 14 ust. 4, art. 25)
Dopóki za wyrób odpowiada importer lub dystrybutor, sposób przechowywania i transportu nie może naruszyć jego zgodności z ogólnymi wymogami dotyczącymi bezpieczeństwa i działania z załącznika I. W praktyce oznacza to przestrzeganie warunków określonych przez producenta — temperatury, wilgotności, terminu ważności.
- Warunki przechowywania i transportu zgodne z instrukcją producenta (art. 13 ust. 4, art. 14 ust. 4).
- Identyfikowalność w łańcuchu dostaw — kto dostarczył wyrób i komu został przekazany (art. 25).
- Rejestr przechowywany przez okres wymagany dla wyrobu: co najmniej 10 lat, a dla wyrobów do implantacji 15 lat.
Skargi, poważne incydenty i współpraca z organem
Importer i dystrybutor często jako pierwsi otrzymują informacje o nieprawidłowościach dotyczących wyrobu. MDR wymaga niezwłocznego przekazania tych informacji producentowi.
- Niezwłoczne przekazanie producentowi i upoważnionemu przedstawicielowi skarg oraz podejrzeń poważnych incydentów (art. 13 ust. 7, art. 14 ust. 6).
- Prowadzenie rejestru skarg, wyrobów niezgodnych, wycofań i wstrzymań (art. 13 ust. 5, art. 14 ust. 5).
- Współpraca z właściwym organem — w Polsce z Prezesem URPL — i udostępnianie na żądanie dokumentów oraz próbek.
- Udział w zewnętrznych działaniach korygujących producenta (FSCA), gdy dotyczą udostępnionych wyrobów.
Kiedy importer lub dystrybutor staje się producentem (art. 16)
Tę granicę łatwo przeoczyć. Podmiot, który udostępnia wyrób pod własną nazwą albo zmienia go w sposób mogący wpłynąć na zgodność, przejmuje obowiązki producenta, w tym odpowiedzialność za dokumentację techniczną, ocenę zgodności i deklarację zgodności UE.
Nie każde działanie prowadzi jednak do przejęcia obowiązków producenta. Tłumaczenie instrukcji lub zmiana opakowania zbiorczego są dopuszczalne na warunkach określonych w art. 16 ust. 3 i 4 MDR. Podmiot musi między innymi wdrożyć system zarządzania jakością obejmujący te czynności, powiadomić producenta i właściwy organ co najmniej 28 dni przed udostępnieniem wyrobu oraz uzyskać certyfikat tego systemu wydany przez jednostkę notyfikowaną.
- Wprowadzenie wyrobu pod własną nazwą lub znakiem towarowym (marka własna) — chyba że umowa z producentem stanowi, że nadal to on pełni obowiązki producenta (art. 16 ust. 1 lit. a).
- Zmiana przewidzianego zastosowania wyrobu już wprowadzonego do obrotu (art. 16 ust. 1 lit. b).
- Modyfikacja wyrobu, która może wpłynąć na jego zgodność z wymaganiami (art. 16 ust. 1 lit. c).
Zakres obsługi importera i dystrybutora
Prowadzimy weryfikację i przygotowujemy formalności wymagane od importera lub dystrybutora, aby firma była gotowa do kontroli URPL. Odpowiedzialność za obowiązki przypisane danej roli pozostaje po stronie właściwego podmiotu.
- Sprawdzamy dokumentację wyrobu przed wprowadzeniem: oznakowanie CE, deklarację zgodności UE, certyfikat jednostki notyfikowanej, dane producenta i upoważnionego przedstawiciela oraz kod UDI.
- Weryfikujemy etykietę i instrukcję po polsku, a gdy trzeba — organizujemy wierne tłumaczenie i przepakowanie na warunkach art. 16 ust. 3.
- Dla importera przygotowujemy rejestrację w EUDAMED i proces uzyskania numeru SRN. Dla dystrybutora sprawdzamy, czy wymagany jest wpis do krajowego wykazu i przygotowujemy właściwe dane.
- Wdrażamy rejestr skarg, wyrobów niezgodnych i wycofań oraz procedurę terminowego przekazywania informacji producentowi.
- Ustalamy zasady przechowywania, transportu i identyfikowalności (art. 25) i przygotowujemy firmę do kontroli.
- Sprawdzamy, czy przyjęty model działania nie prowadzi do przejęcia obowiązków producenta na podstawie art. 16 MDR.
Najczęstsze pytania
Czym różnią się obowiązki importera i dystrybutora?
Importer wprowadza wyrób od producenta spoza UE — weryfikuje pełny zestaw z art. 13 ust. 2, podaje swoje dane na wyrobie i rejestruje się w EUDAMED (numer SRN). Dystrybutor przekazuje wyrób dalej w obrocie i sprawdza węższy zakres z art. 14 ust. 2: oznakowanie CE, deklarację zgodności UE, etykietę i instrukcję po polsku oraz UDI. Może to robić na reprezentatywnej próbie.
Czy importer i dystrybutor mogą być tą samą firmą?
Tak, role często się pokrywają. Obowiązki z art. 13 i art. 14 obowiązują wtedy łącznie — kto pełni obie funkcje, musi spełnić wymagania obu artykułów.
Czy etykieta i instrukcja muszą być po polsku?
Tak. Ustawa o wyrobach medycznych wymaga, żeby wyrób trafiał do użytkownika w Polsce z etykietą i instrukcją używania po polsku. Odpowiada za to podmiot udostępniający wyrób na rynku krajowym, czyli również importer i dystrybutor.
Kiedy dystrybutor albo importer staje się producentem?
Wtedy, gdy udostępnia wyrób pod własną nazwą lub znakiem towarowym, zmienia jego przewidziane zastosowanie albo modyfikuje go w sposób, który może wpłynąć na zgodność z wymaganiami (art. 16 ust. 1). Przejmuje wtedy obowiązki producenta: dokumentację techniczną, ocenę zgodności i deklarację zgodności UE.
Czy importer musi rejestrować się w EUDAMED?
Tak. Importer rejestruje się w module Actors jako podmiot gospodarczy i uzyskuje własny numer SRN. Sprawdza też rejestrację wyrobu oraz dodaje wymagane powiązanie z wyrobem. Krajowe powiadomienie dotyczy tylko sytuacji wskazanych w polskich przepisach i okresach przejściowych, a nie każdego importowanego wyrobu.
Czy przepakowanie lub przetłumaczenie instrukcji jest dozwolone?
Tak, ale na warunkach art. 16 ust. 3 i 4. Przetłumaczenie instrukcji albo zmiana opakowania zbiorczego nie powoduje przejęcia przez dystrybutora obowiązków producenta, jeżeli nie zmienia on samego wyrobu, wdrożył system zarządzania jakością obejmujący te czynności, powiadomił producenta i właściwy organ na 28 dni przed udostępnieniem, a jego system zarządzania jakością został certyfikowany przez jednostkę notyfikowaną.
Co grozi za zaniedbanie obowiązków importera lub dystrybutora?
Wstrzymanie udostępniania, wycofanie wyrobu z obrotu, kary administracyjne oraz odpowiedzialność za wyrób niezgodny z wymaganiami. Brak rejestru skarg czy złe warunki przechowywania to typowe ustalenia kontroli URPL.
Zapewnimy upoważnionego przedstawiciela w Unii Europejskiej
Upoważniony przedstawiciel (EC REP / EU Authorized Representative) w UE zgodnie z art. 1…
Zobacz →Przygotujemy dane i wykonamy wpisy w EUDAMED
Przygotowanie danych podmiotu i wyrobu, prowadzenie procesu uzyskania numeru SRN i wpisy…
Zobacz →Sprawdzimy dokumentację przed złożeniem jej w jednostce notyfikowanej
Audyt zerowy: niezależna ocena dokumentacji technicznej i systemu jakości wyrobu medyczn…
Zobacz →Zakres prac i wycena
Wstępna kwalifikacja wskazuje wymagania MDR dla danego wyrobu, najważniejsze ryzyka i kolejność dalszych prac.