Poprowadzimy nadzór po wprowadzeniu do obrotu (PMS)
Opracujemy plan PMS, raport z nadzoru po wprowadzeniu do obrotu lub PSUR oraz sposób wykorzystania danych z rynku do aktualizacji oceny ryzyka i oceny klinicznej, zgodnie z art. 83–86 MDR.
Na podstawie krótkiego opisu wstępnie określimy klasę wyrobu, procedurę i kolejność działań.
Na czym polega nadzór po wprowadzeniu do obrotu
Nadzór po wprowadzeniu do obrotu to nie okazjonalne zbieranie reklamacji. MDR wymaga systemu, który aktywnie i systematycznie zbiera dane o wyrobie przez cały czas, gdy jest on na rynku, a potem je analizuje i wyciąga wnioski (art. 83, definicja w art. 2 pkt 60). Taki system wpisuje się w system zarządzania jakością i wprost łączy z zarządzaniem ryzykiem oraz oceną kliniczną.
Producent musi z góry zaplanować, skąd czerpie dane i co z nimi robi. Źródłem są między innymi reklamacje i zgłoszenia użytkowników, dane o incydentach i działaniach korygujących, literatura naukowa, rejestry, informacje o podobnych wyrobach na rynku oraz dane z obserwacji klinicznej po wprowadzeniu do obrotu (PMCF). Wnioski z tej analizy aktualizują dokumentację techniczną, ocenę ryzyka i ocenę kliniczną — to proces ciągły, a nie jednorazowy dokument.
Plan nadzoru po wprowadzeniu do obrotu (art. 84, załącznik III)
Każdy wyrób ma swój plan nadzoru po wprowadzeniu do obrotu. Co ma się w nim znaleźć, określa załącznik III do MDR — i od tego planu zaczyna się cały system. Plan wchodzi w skład dokumentacji technicznej.
- Metody i procedury zbierania danych — proaktywne i reaktywne, z podziałem na źródła.
- Wskaźniki i wartości progowe, po przekroczeniu których trzeba ponownie ocenić stosunek korzyści do ryzyka.
- Sposób komunikacji z właściwymi organami, jednostkami notyfikowanymi, użytkownikami i podmiotami gospodarczymi.
- Odniesienie do procedur zgłaszania poważnych incydentów, zewnętrznych działań korygujących dotyczących bezpieczeństwa (FSCA) i raportowania tendencji.
- Powiązanie z planem obserwacji klinicznej po wprowadzeniu do obrotu (PMCF, załącznik XIV część B).
Raport PMSR i PSUR — co przygotować dla której klasy (art. 85–86)
Forma raportowania zależy od klasy wyrobu. Zebrane dane trafiają do jednego z dwóch dokumentów, a im wyższe ryzyko wyrobu, tym częściej trzeba go aktualizować.
Dla wyrobów klasy I producent sporządza raport z nadzoru po wprowadzeniu do obrotu (PMSR, art. 85). Aktualizuje go w razie potrzeby i udostępnia organowi na żądanie.
Dla klas IIa, IIb i III obowiązuje okresowy raport o bezpieczeństwie (PSUR, art. 86). Dla klasy IIa producent aktualizuje PSUR w razie potrzeby, nie rzadziej niż co dwa lata, a dla klas IIb i III — co najmniej raz w roku. PSUR podsumowuje wnioski z danych, opisuje działania korygujące i zapobiegawcze oraz przedstawia aktualny stosunek korzyści do ryzyka.
Przy wyrobach klasy III i wyrobach do implantacji producent składa PSUR przez system EUDAMED, a ocenia go jednostka notyfikowana. Zarówno PMSR, jak i PSUR są elementem dokumentacji technicznej (załącznik III).
Obserwacja kliniczna po wprowadzeniu do obrotu (PMCF, załącznik XIV część B)
PMCF to kliniczna część nadzoru. Producent nie zakłada, że dowody z etapu oceny zgodności wystarczą na zawsze. Po wprowadzeniu wyrobu do obrotu aktywnie zbiera dane i na bieżąco potwierdza jego bezpieczeństwo i działanie. Zasady określa załącznik XIV część B.
Na PMCF składają się dwa dokumenty. Plan PMCF (punkt 5 załącznika) opisuje metody i harmonogram zbierania danych klinicznych, a raport z oceny PMCF (punkt 6) podsumowuje wyniki i wnioski. Do obu istnieją gotowe szablony MDCG — MDCG 2020-7 dla planu i MDCG 2020-8 dla raportu.
Wnioski z PMCF wracają do oceny klinicznej (art. 61, załącznik XIV część A) i do oceny ryzyka. Jeśli producent uznaje PMCF za niekonieczny, musi to uzasadnić w dokumentacji — rezygnacja z PMCF wymaga uzasadnienia.
Jak dane z rynku wpływają na ryzyko i ocenę kliniczną
Dane z nadzoru po wprowadzeniu do obrotu służą do aktualizacji analizy ryzyka według załącznika I oraz oceny klinicznej. W przypadku wyrobów klasy III i wyrobów do implantacji wpływają również na podsumowanie dotyczące bezpieczeństwa i skuteczności klinicznej (SSCP, art. 32).
Osobnym mechanizmem jest raportowanie tendencji (art. 88). Może się zdarzyć, że statystycznie istotnie wzrośnie częstość lub nasilenie incydentów, które nie są poważne, albo spodziewanych działań niepożądanych. Jeśli może to wpłynąć na analizę stosunku korzyści do ryzyka, producent zgłasza to właściwemu organowi. To wczesny sygnał ostrzegawczy — jeszcze zanim pojawi się poważny incydent — i granica między nadzorem a systemem obserwacji (vigilance, art. 87–92).
Dokumenty i działania w ramach obsługi
Budujemy i prowadzimy cały system nadzoru po wprowadzeniu wyrobu do obrotu. Przygotowujemy plan zgodny z załącznikiem III i dopasowujemy go do klasy oraz przewidzianego zastosowania wyrobu. Organizujemy zbieranie danych z rynku, regularnie je analizujemy i sporządzamy raporty — raport z nadzoru dla klasy I albo okresowy raport o bezpieczeństwie (PSUR) dla klas IIa, IIb i III. Pilnujemy częstotliwości określonej w art. 86 i, gdy jest to wymagane, składamy raport przez EUDAMED.
Przygotowujemy też plan i raport z oceny PMCF na szablonach MDCG 2020-7 i MDCG 2020-8, a wnioski przenosimy do oceny ryzyka i oceny klinicznej, żeby dokumentacja techniczna była spójna. Monitorujemy progi trendu i w razie potrzeby przygotowujemy raport o trendzie (art. 88). Całość łączymy z systemem obserwacji (vigilance), a w przypadku mikro- i małych przedsiębiorstw także z zapewnioną przez nas osobą PRRC w ramach usługi „Pod nadzorem MEDDEV”.
Źródła regulacyjne
Obowiązki nadzoru po wprowadzeniu do obrotu określa rozdział VII MDR i załącznik III. Aktualne wytyczne MDCG 2025-10 porządkują sposób budowy i prowadzenia systemu nadzoru dla wyrobów medycznych i wyrobów do diagnostyki in vitro.
Najczęstsze pytania
Czym różni się PMSR od PSUR?
PMSR to raport z nadzoru dla wyrobów klasy I (art. 85). Producent aktualizuje go w razie potrzeby i udostępnia organowi na żądanie. PSUR to okresowy raport o bezpieczeństwie dla klas IIa, IIb i III (art. 86). Aktualizuje się go regularnie; zawiera aktualne wnioski z analizy stosunku korzyści do ryzyka oraz wnioski z działań korygujących i zapobiegawczych.
Jak często trzeba aktualizować PSUR?
Zależy od klasy. Dla klasy IIa producent aktualizuje PSUR w razie potrzeby, ale nie rzadziej niż raz na dwa lata. Klasy IIb i III — co najmniej raz w roku (art. 86 ust. 1). Przy klasie III i wyrobach do implantacji producent składa PSUR przez EUDAMED, a ocenia go jednostka notyfikowana.
Czy PMS dotyczy też wyrobów klasy I?
Tak. Nadzór po wprowadzeniu do obrotu obejmuje wszystkie klasy (art. 83). Różni się tylko forma raportu: dla klasy I jest to PMSR, dla klas wyższych PSUR.
Czym jest PMCF i czy zawsze jest obowiązkowe?
PMCF to obserwacja kliniczna po wprowadzeniu do obrotu, czyli aktywne zbieranie danych klinicznych o wyrobie, który jest już na rynku (załącznik XIV część B). Co do zasady jest wymagane. Jeśli producent uznaje je za niekonieczne, musi to uzasadnić w dokumentacji. Do planu i raportu służą szablony MDCG 2020-7 i MDCG 2020-8.
Na czym polega raportowanie tendencji i kiedy jest wymagane?
To zgłoszenie do właściwego organu o statystycznie istotnym wzroście częstości lub nasilenia incydentów, które nie są poważne, albo spodziewanych działań niepożądanych — jeśli może to wpłynąć na analizę stosunku korzyści do ryzyka (art. 88 MDR). Producent składa go jako wczesne ostrzeżenie.
Czym nadzór po wprowadzeniu do obrotu różni się od systemu obserwacji (vigilance)?
PMS to szeroki, ciągły system zbierania i analizy danych o wyrobie (art. 83–86). Obserwacja (vigilance, art. 87–92) to węższy obowiązek: zgłaszanie poważnych incydentów i działań korygujących w wyznaczonych terminach. Dane z vigilance zasilają PMS, a raport o trendzie (art. 88) łączy oba mechanizmy.
Kto odpowiada za PMS w firmie?
Za system nadzoru po wprowadzeniu do obrotu odpowiada producent. W ramach usługi „Pod nadzorem MEDDEV” możemy wykonywać uzgodnione działania PMS, a mikro- i małemu producentowi zapewnić osobę odpowiedzialną za zgodność regulacyjną (PRRC) spełniającą wymagania art. 15. Producent zachowuje odpowiedzialność za wyrób i decyzje regulacyjne.
Wdrożymy zarządzanie ryzykiem wyrobu (EN ISO 14971)
Zarządzanie ryzykiem wyrobu medycznego zgodnie z EN ISO 14971: analiza, ocena i kontrola…
Zobacz →Przygotujemy i przejrzymy dokumentację oceny klinicznej
Przygotowanie i przegląd CEP, CER, analizy równoważności oraz planu PMCF według art. 61 …
Zobacz →Przygotujemy dokumentację techniczną wyrobu zgodną z MDR
Dokumentacja techniczna wyrobu medycznego zgodna z Załącznikami II i III MDR 2017/745. Z…
Zobacz →Zakres prac i wycena
Wstępna kwalifikacja wskazuje wymagania MDR dla danego wyrobu, najważniejsze ryzyka i kolejność dalszych prac.